Reklama

Czy edukacja zastąpi litość i wyprze głupotę? cz.2
wtorek, 15 czerwca 2004 16:29
Zdarzenia takie – jak to z energoterapeutą Markiem Ż. wywołują dyskusję na temat różnych usług finansowych. Poziom takich dyskusji można przyrównać do pyskówki dwóch przekupek – czy lepiej handlować marchewką, czy pietruszką, papierosami, czy biletami tramwajowymi?

Przyjmijmy w końcu do wiadomości jedno z podstawowych praw kapitalizmu: „Jeżeli to ja daję moje pieniądze – to ja też decyduję o moich warunkach”. A Ty możesz jedynie wziąć lub odmówić. Jeżeli mi odmówisz Ty – może ewentualnie znajdę innego, który to zaakceptuje – w myśl cytowanego niemieckiego przysłowia. Jeżeli odmówi mi dwóch – też nie będzie problemu, ale zaraz potem zacznie działać smithsowska niewidzialna ręka rynku. Jeśli wszyscy będą odmawiać – to albo zmienię moje warunki pożyczania, albo splajtuję – jeżeli nadal nie będę miał klientów.

To, jak rozumiemy działanie instrumentów finansowych, to nic innego, jak tylko nasza osobista zasługa lub wina.

Nikt nam nie broni prawa do edukacji: jeżeli ktoś nie ma dostępu do Internetu i nie może skorzystać z informacji – to za 50 zł może kupić w każdej księgarni książkę o finansach. Oczywiście wygodniej jest nie robić nic i mieć pretensje – tylko do kogo? Do kogo można mieć pretensje za nieznajomość rachunku prawdopodobieństwa? Kiedy byłem małym dzieckiem – a było to tak bardzo dawno temu, że prawie nieprawda – napisałem kiedyś list do „telewizora”. Otóż przy klubie Czterech Pancernych działała Niewidzialna Ręka. Jak się napisało list, można było dostać bardzo praktyczną zabawkę z czasów socjalizmu – hełmofon prawdziwego czołgisty. Dla tych, co nie wiedzą co to takiego – przetłumaczę na współczesny język. Był to łóżkowy walkman połączony ze skórzaną futrzaną czapką. Dlatego łóżkowy, że można było leżąc w łóżku podłączyć się do kontaktu w ścianie – i z tego kontaktu płynął program I Polskiego Radia. A był to już czas, kiedy cud radzieckiej techniki – tzw. kołchoźnik, przestał zdobić domy polskie. Dla tych co nie wiedzą, o czym mowa – wyjaśniam: to było radio, które odbierało tylko jeden program i składało się z głośnika oraz gałki „włącz i wyłącz”. Nowsze i bardziej luksusowe modele miały nawet „włącz głośniej lub ciszej” na gałce. Więc łatwo można sobie wyobrazić, że hełmofon był zrozumiałym obiektem pożądania każdego chłopca. Dawał namiastkę indywidualnego słuchania z głową metr od ściany, bo takiej długości był kabel i dlatego najlepiej było leżeć w hełmofonie na łóżku. Oczyma wyobraźni widziałem siebie jako nagrodzonego, przechadzającego się w skórzanej, futrzanej czapie latem po podwórku, co miało – w myśl moich marzeń – wzbudzić niewątpliwy szacunek i zazdrość. Oczywiście nie dostałem nic i dlatego... obraziłem się. Z perspektywy czasu zastanawiam się nawet, kto był bardziej winny: czołg, Szarik, telewizor czy może Gustlik? Co to ma wspólnego z finansami? No właśnie – czym się to różni od reakcji dersperado, który obraża się na firmę, że nie wylosowano go do wcześniejszego kredytu? Widzisz tu gdzieś różnicę – bo ja nie. Jedyna jest chyba tylko w tym, że 11-letnie dziecko może nie rozumieć, co to jest rachunek prawdopodobieństwa. Ale 55-letni energoterapeuta – powinien.

Korzystając z jakiegokolwiek instrumentu finansowego, należy uświadomić sobie związane z nim ryzyko.

Kredyt może stać się droższy, oprocentowanie lokat może spaść, może się pojawić inflacja, zmienić się może kurs waluty etc. To tylko kilka przykładów. Powróćmy do naszego desperado z Sosnowca. Przedstawione poniżej rozumowanie dalekie jest od poprawności związanej ze stosowaniem wzorów statystycznych. Opiera się na zdrowym chłopskim rozumie i pozwala przewidzieć, jak będzie z kredytem w systemie argentyńskim. Jeżeli mam przez 7 lat oszczędzać – są to 84 miesiące. Jeżeli jest nas 84 oszczędzających – to mam szansę dostać mój obiecany kredyt zarówno jako 1., jak i jako 84. Szansa, że będę pierwszy wynosi 1/84 czyli 1,1904%. Szansa na pierwszy kwartał to 3/84 czyli 3,5714% a na pierwszy rok wynosi 14,2857%. A zatem w porównaniu do sytuacji, w której w ogóle nie mogę dostać kredytu – równej dla mnie 0% szansy na kretyt, nawet możliwość podniesienia szansy do 1,1904% jest już ogromnym postępem. Ale w porównaniu z sytuacją w 100% dla mnie bezpieczną, kiedy mam pieniądze – powyższa szansa to tylko informacja, że na 98,80% nie dostanę kredytu w pierwszym miesiącu, na 96,42% nie dostanę w pierwszym kwartale i na 85,72% nie dostanę go również w pierwszym roku. Te wartości cyfrowe są niezależne od tego, ile osób postrzelę, podźgam nożem czy zranię.

A jak zamiast 84 będzie nas 840 lub 8400 osób to prawdopodobieństwo będzie odpowiednio mniejsze i nie pomoże nawet najbardziej szybkostrzelny karabin maszynowy. Istnieje też zawsze prawdopodobieństwo, że jestem ostatnim w piramidzie finansowej – a to jest równoznaczne ze stratą mojego kapitału.

Pistolet, zakładnicy, choroba, zawał, sąd – nie są to narzędzia wspierające decyzje finansowe. Decyzje takie należy opierać na faktach, a nie na myśleniu życzeniowym. Komputery finansowe, za pomocą których prowadzone są kursy RZF posiadają funkcje statystyczne pozwalające prognozować na podstawie dwóch zmiennych. Instrukcja obsługi zawiera również przykłady z zakresu statystyki, ponadto można sobie zaprogramować własne wzory.

A nam pozostają retoryczne pytania – jak długo jeszcze litość ma być jedyną reakcją na brak wiedzy? Jeżeli będziemy tylko użalać się nad innymi – z pewnością nie zastąpi to edukacji, a tym bardziej odpowiedzialności każdego za finanse osobiste.

Andrzej Fesnak
afesnak@fts.pl

 

Personalia: Krzysztof Kudelski dołączył do Grupy MAK

Do zespołu MAK Investments (Grupa MAK) dołączył były prezes Warty Krzysztof Kudelski, który w strukturach brokera będzie odpowiedzialny za obszary...


czytaj dalej

UNIQA Polska: Jakub Machnik wiceprezesem ds. finansów i ryzyka

Rada nadzorcza zdecydowała o powierzeniu Jakubowi Machnikowi funkcji wiceprezesa zarządu spółek UNIQA Polska. Od 1 grudnia odpowiada on już nie...


czytaj dalej

AIG: Dyrektor woli start-upa

Dyrektor ds. danych AIG, Leandro Dalle Mule, przeszedł do insurtechowego start-upa Planck Resolution na stanowisko generalnego menedżera na...


czytaj dalej

UE: Stop nieuczciwym praktykom firm technologicznych

Unijni ustawodawcy uzgodnili, że zajmą twardsze stanowisko wobec technologicznych gigantów, takich jak Google, Amazon i Apple, w nowym...


czytaj dalej

PIU/Deloitte: Wzrost ryzyka klimatycznego wymaga zdecydowanych działań

Jeśli Polska nie wdroży spójnej polityki zarządzania ryzykiem, większe straty spowodowane zjawiskami pogodowymi staną się realne – alarmuje Polska...


czytaj dalej

Wynajął czy nie?

Inflacja szkód komunikacyjnych to jedno z kluczowych wyzwań stojących przed pionami likwidacji w zakładach ubezpieczeń. Rosnącą część kosztów...


czytaj dalej

 

Adres redakcji

ul. Bracka 3 lok. 4
00-501 Warszawa
tel. (22) 628 26 31

email redakcja@gu.com.pl

Gazeta

Prenumerata
E-wydanie

Firma

Redakcja
Reklama

Ogłoszenia

Podcast

Kursy on-line
Zamów newsletter
Facebook