Ubezpieczenie OC wspólnoty mieszkaniowej (1)
wtorek, 26 czerwca 2012 19:43

Sprawcą szkody może zostać każda osoba lub podmiot, m.in. firma, przedsiębiorstwo, a także wspólnota mieszkaniowa. Wspólnota może wyrządzić szkodę w związku z posiadanym mieniem: budynkiem, chodnikiem przylegającym do niego czy obiektami małej architektury (np. plac zabaw). Dlatego też jedną z dwóch najważniejszych składowych polisy wspólnoty mieszkaniowej – obok ubezpieczenia budynku – jest ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC).

 

To właśnie polisa OC chroni wspólnotę mieszkaniową przed roszczeniami osób trzecich, jeżeli ta wyrządziła im szkodę i jest zobowiązana do jej naprawienia w myśl obowiązujących przepisów prawa.

Na początku przypomnijmy, że zakresem ubezpieczenia budynku od zdarzeń losowych jest katalog literalnie wymienionych w o.w.u. ryzyk objętych ochroną (np. pożar, powódź) – taka konstrukcja jest bardzo czytelna i łatwa do zrozumienia dla każdego laika ubezpieczeniowego: budynek naszej wspólnoty jest ubezpieczony od tych kilkunastu zdarzeń, które są podane w o.w.u. Nieco trudniej jest pokazać, jakie zdarzenia obejmuje zakres ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wspólnoty.

Jak w najprostszy sposób wytłumaczyć, czym jest odpowiedzialność cywilna? Jest to obowiązek ponoszenia konsekwencji za zdarzenia, czyny, jak też za zaniechanie pewnych działań, bezczynność. Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje odpowiedzialności cywilnej: deliktową i kontraktową. Odpowiedzialność deliktowa dotyczy czynu niedozwolonego, wyrządzającego osobie trzeciej lub w jej mieniu szkodę, którą – w myśl przepisów prawa (art. 415 k.c.) – sprawca jest zobowiązany naprawić.

Drugim rodzajem jest odpowiedzialność kontraktowa, której podstawą jest niewykonanie lub nienależyte wykonanie określonego zobowiązania – kontraktu, umowy (art. 471 k.c.). W niniejszym oraz kolejnym artykule skupię się na odpowiedzialności deliktowej wspólnoty i przykładach najczęstszych szkód „z życia wziętych”. Odpowiedzialność kontraktowa dotyczy sfery powierzenia zarządu nad nieruchomością i szkodami wynikającymi z zaniedbania obowiązków wynikających właśnie z zarządzania – a to temat na ostatni artykuł „OC członków zarządu wspólnoty mieszkaniowej”.

Jak zakres ubezpieczenia OC określają towarzystwa? W o.w.u. PZU spotykamy się z następującą definicją: odpowiedzialność cywilna ubezpieczonego za szkody wyrządzone osobie trzeciej w związku z prowadzeniem przez ubezpieczonego działalności określonej w umowie ubezpieczenia lub posiadanym mieniem, które jest wykorzystywane w takiej działalności, lub innym mieniem określonym w umowie ubezpieczenia, będące następstwem: 1) czynu niedozwolonego w granicach odpowiedzialności ustawowej (OC deliktowa) lub 2) niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (OC kontraktowa).

Niekiedy możemy spotkać się z następującymi zapisami w polisie: odpowiedzialność cywilna deliktowa i kontraktowa za szkody związane z prowadzoną działalnością, a także w związku z posiadanym mieniem wykorzystywanym w tej działalności (Allianz) lub odpowiedzialność cywilna za szkody osobowe i rzeczowe wyrządzone osobom trzecim w związku z prowadzoną działalnością w zakresie zarządzania nieruchomością lub posiadanym mieniem (Generali).

Jednakże w każdym z powyższych przypadków zakres ubezpieczenia OC sprowadza się do uregulowań wynikających z aktualnie obowiązujących przepisów prawa (np. kodeks cywilny, ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach) i to z nich wynika, czy wspólnota musi naprawić szkodę (wypłacić odszkodowanie) czy też nie (o tym szerzej w kolejnym artykule).

Konstrukcję polisy OC można porównać do ubezpieczenia mienia od wszystkich ryzyk (all risks), ponieważ odszkodowanie należy się osobom trzecim za poniesione szkody w każdej sytuacji, o ile taka nie jest wyłączona w o.w.u. oraz o ile wspólnota jest zobligowana do ich naprawienia w myśl przepisów prawa. Ochrona ubezpieczeniowa działa na terenie należącym do wspólnoty mieszkaniowej, np. parkingach przeznaczonych do użytku osób zamieszkujących budynek, placach zabaw, chodnikach przylegających do nieruchomości. Ochrona ubezpieczeniowa w zakresie OC dotyczy osób trzecich – zawsze z ubezpieczenia OC odszkodowanie otrzymuje poszkodowany. Zgodnie z Uchwałą Sądu Najwyższego z 28 lutego 2006 r. (sygn. akt III CZP 5/06) członek wspólnoty mieszkaniowej także jest osobą trzecią.

Oznacza to, że szkody wyrządzone przez wspólnotę jej członkom są na równi traktowane ze szkodami w osobie lub mieniu osób postronnych. Zatem członkowi wspólnoty będzie przysługiwać odszkodowanie w sytuacji, gdy zostanie zalane jego mieszkanie przez nieszczelny dach (o ile dach nie jest w należytym stanie technicznym). Podobnie sprawa będzie wyglądać, kiedy na jego auto spadnie z budynku kawałek tynku lub dachówka (więcej przykładów w kolejnym artykule).

Na jakie ważne aspekty ochrony OC warto zwrócić uwagę? Na pewno ochroną powinny być objęte (tj. niewyłączone w o.w.u. lub ewentualnie włączone do ochrony odpowiednią klauzulą, np. w Uniqa szkody powstałe wskutek zalań i przepięć) szkody zalaniowe powstałe: 1) w następstwie awarii oraz eksploatacji urządzeń i rur wodno-kanalizacyjnych, wodociągowych i centralnego ogrzewania pod warunkiem, że urządzenia te należą do części wspólnej budynku, 2) przez nieszczelny dach lub stolarkę okienną oraz nieszczelne złącza zewnętrzne budynku, 3) na skutek przepięć.

Jaką wysokość sumy ubezpieczenia OC wybrać? O ile w ubezpieczeniu budynku od zdarzeń losowych sumę ubezpieczenia można obliczyć (np. wycena rzeczoznawcy lub ustalenie wartości budynku, jako iloczyn powierzchni użytkowej i kosztu odtworzenia 1 mkw. budynków mieszkalnych publikowanego w rozporządzeniach wojewody), o tyle w polisie OC suma ta musi być ustalona bez możliwości posiłkowania się danymi technicznymi budynku. Czy suma ubezpieczenia w wysokości 100 000 zł wystarczy? Na pewno tak w przypadku szkód majątkowych (np. gdyby spadający kawałek tynku lub śnieg uszkodził dobrej klasy auto) i drobnych szkód osobowych bez powikłań wymagających długotrwałego leczenia (np. zadrapania, skaleczenia, zwichnięcia, proste złamania). A co, jeżeli spadająca dachówka uderzyła w głowę przechodnia (37 lat), wskutek czego orzeczono trwałą niezdolność do pracy? Wspólnota będzie musiała prawdopodobnie wypłacać poszkodowanemu rentę.

Zatem przyjmując rentę na poziomie płacy minimalnej 1500 zł i mnożąc przez 30 lat x 12 m-cy, daje to łączną kwotę 540 000 zł (pomijając inflację). Niestety bardzo często tak wysokie sumy ubezpieczenia nie są możliwe ze względu na ograniczenia budżetowe wspólnoty.

W dzisiejszej rzeczywistości coraz częściej spotykamy nowoczesne budynki mieszkalne wyposażone w klub fitness, siłownię, saunę, jacuzzi czy basen – oczywiście przeznaczone dla mieszkańców. W takich miejscach może przydać się klauzula rozszerzająca polisę OC o odpowiedzialność za szkody osobowe spowodowane przeniesieniem chorób zakaźnych (np. grzybica), ponieważ jest to standardowe wyłączenie stosowane przez ubezpieczycieli.

Niezwykle szeroki temat odpowiedzialności cywilnej wspólnoty mieszkaniowej będę kontynuował jeszcze w kolejnym artykule z serii „Ubezpieczeniowy dekalog wspólnoty mieszkaniowej”.

Wykorzystano o.w.u. odpowiedzialności cywilnej Warta, Allianz, Generali oraz o.w.u. odpowiedzialności cywilnej dla klienta indywidualnego oraz małego i średniego przedsiębiorcy PZU oraz cytowano zapisy stosowane w polisach Allianz i Generali dotyczące zakresu ubezpieczenia OC.

Marek Maciołek
specjalista ds. ubezpieczeń majątkowych i transportowych,
pracownik wrocławskiego Centrum Ubezpieczeń

 

Generali TU: Maciej Fedyna zatwierdzony jako członek zarządu

18 listopada Komisja Nadzoru Finansowego jednogłośnie wyraziła zgodę na powołanie  Macieja Fedyny na stanowisko członka zarządu Generali...


czytaj dalej

Aviva TUO: Licencja KNF dla Grażyny Sudzińskiej-Amroziewicz

Podczas odbywającego się 18 listopada 241. posiedzenia Komisja Nadzoru Finansowego zatwierdziła powołanie Grażyny Sudzińskiej-Amroziewicz na...


czytaj dalej

Xchanging: Technologia priorytetem kanadyjskich ubezpieczycieli

Technologia, zwłaszcza rozwój portali do zawierania umów ubezpieczeniowych, jest priorytetem dla kanadyjskich ubezpieczycieli na 2015 r. – wynika...


czytaj dalej

Australia: IPO ubezpieczyciela zdrowotnego

Rząd australijski pozyskał 5,86 mld dol. aus. ze sprzedaży akcji należącego do państwa ubezpieczyciela zdrowotnego Medibank Private Ltd w...


czytaj dalej

Kolejny ubezpieczeniowy pozew zbiorowy

Ubezpieczeniowe pozwy zbiorowe kojarzyły się dotychczas z wystąpieniami w sprawie opłat likwidacyjnych w polisach z UFK. Teraz zaś grupa osób chce...


czytaj dalej

Analizy Online: Opłata, która zmieniła rynek produktów z UFK

Ogłoszenie Aegon TUnŻ, dotyczące wycofania się z pobierania opłat zdefiniowanych jako opłaty likwidacyjne, wywołało spore zamieszanie na rynku. Po...


czytaj dalej

Sprzedaż



 

Adres redakcji

ul. Bracka 3 lok. 4
00-501 Warszawa
tel. (22) 628 26 31

email redakcja@gu.com.pl

Partnerzy

OnePressRzecznik UbezpieczonycheGazety.plPIPUiFRaporty UbezpieczeniowePolisowo.pl