Umowa zlecenie od A do Z
wtorek, 28 marca 2000 14:53
W wyniku ostatnich zmian ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkiem tych ubezpieczeń zostały objęte prawie wszystkie przychody z tytułu umowy zlecenia oraz z tytułu umowy o dzieło zawieranej z własnym pracodawcą.

W tej sytuacji niezwykle ważne dla pracodawców jest poprawne formułowanie poszczególnych stosunków zatrudnienia. W dzisiejszym odcinku porównamy umowę zlecenie z umową o pracę i umową o dzieło.

Umowa zlecenie a umowa o pracę
  • Cywilnoprawny charakter
Umowa zlecenie różni się od umowy o pracę przede wszystkim cywilnoprawnym charakterem. Dlatego też przyjmującym zlecenie nie musi być tylko osoba fizyczna. Wymóg taki istnieje natomiast w stosunku do pracownika.
  • Odpłatność za wykonanie umowy
Umowa zlecenie może być umową nieodpłatną, z tytułu umowy o pracę zawsze należy się wynagrodzenie, które zostało ściśle opisane w kodeksie pracy.
  • Stosunek podporządkowania
Przy umowie o pracę istnieje ścisły stosunek podporządkowania pracownika pracodawcy co do czasu, miejsca i rodzaju świadczonej pracy. Stąd też często praca pracownika bywa określana jako praca kierowana. Pomiędzy zleceniobiorcą i zleceniodawcą nie występuje tak ścisła zależność podrzędności. Wprawdzie zleceniobiorca powinien stosować się do wskazanego przez zleceniodawcę sposobu wykonania zlecenia, ale można tu wyodrębnić tylko pewien element podporządkowania co do sposobu wykonania pracy.
  • Osobiste wykonanie umowy
Umowa o pracę musi być świadczona osobiście. Osobiste wykonywanie zlecenia również jest regułą, ale w szczególnych przypadkach może być powierzone osobie trzeciej.
  • Charakter przedmiotu umowy
Przy umowie zlecenia chodzi o zachowanie należytej staranności w celu wykonania usługi, przy umowie o pracę – o świadczenie pracy jako takiej.
  • Roszczenia z tytułu umów
Roszczeń z tytułu umowy zlecenia wymienionych w art. 751 k.c. można dochodzić w ciągu 2 lat przed sądem cywilnym. Roszczenia pracownicze przedawniają się z upływem 3 lat i można ich dochodzić jedynie przed sądem pracy.
  • Obciążenia z tytułu ubezpieczeń społecznych
Pomimo ostatnich zmian ustawy systemowej umowa o pracę pozostaje nadal tytułem obciążonym najbardziej wobec ZUS. Każde nawiązanie stosunku pracy powoduje bowiem konieczność zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne. Tymczasem istnieją pewne sytuacje zbiegu tytułów ubezpieczeń społecznych, w których można nie płacić ZUS-u. Dotyczy to następujących sytuacji:
1) pracownik jednocześnie świadczy usługi na podstawie umowy zlecenia na rzecz podmiotu nie będącego jego pracodawcą; wtedy z tytułu umowy zlecenia może zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego, jeśli jego podstawa wymiaru składek na te ubezpieczenia wynosi co najmniej najniższe wynagrodzenie pracownicze (od 1 marca 700 zł);
2) student świadczący pracę na podstawie umowy zlecenia nie podlega w ogóle ubezpieczeniom społecznym; wyjątkowo tylko – gdy jego zleceniodawca jest jednocześnie jego pracodawcą; wówczas podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym;
3) emeryt, który jest pracownikiem i równocześnie wykonuje umowę zlecenia na rzecz innej osoby niż jego pracodawca, z tytułu umowy zlecenia nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.

Umowa zlecenie a umowa o dzieło
  • Charakter świadczonej usługi
Umowa o dzieło jest umową rezultatu, a nie starannego działania, jak w przypadku umowy zlecenia.
  • Osobiste wykonywanie usługi
Umowa o dzieło może, ale nie musi, być wykonywana osobiście. Wykonywanie dzieła jest związane z osobistymi przymiotami przyjmującego zamówienie. Zleceniobiorca tylko wyjątkowo może powierzyć wykonywanie umowy zlecenia osobie trzeciej.
  • Stopień podporządkowania
Przy wykonywaniu dzieła przyjmujący zamówienie korzysta z daleko posuniętej swobody i samodzielności. Tymczasem zleceniobiorca powinien kierować się wskazówkami zleceniodawcy co do sposobu świadczonej pracy.
  • Odpłatność umowy
Umowa o dzieło jest umową odpłatną, a umowa zlecenie może być umową nieodpłatną.

Renata Majewska



Orzecznictwo
  • Wyrok sądu apelacyjnego w Gdańsku (III Aur 865/94, OSA 1995/2/19)
Świadczenie tej samej rodzajowo pracy co określona w umowie o pracę, poza normalnym czasem pracy pracowników na podstawie umowy zlecenia, jest kontynuowaniem stosunków pracy w godzinach nadliczbowych, nawet gdyby pracownicy – według nie zweryfikowanych twierdzeń pracodawcy – nie byli zainteresowani pracą w godzinach nadliczbowych.
  • Wyrok SN I PKN (229/97, OSN 1998/11/329)
Nie można zakładać, że strony mające pełną zdolność do czynności prawnych miały zamiar zawrzeć umowę o innej treści (umowę o pracę) niż tę, którą zawarły (umowę zlecenie).
  • Wyrok SN II UKN (67/97, OSNAP 1998/2/57)
Nazwanie umowy przez strony „umową zlecenia” nie stanowi przeszkody do jej zakwalifikowania jako umowy o pracę.
  • Wyrok SN II UKN (479/97, OSNAP 1999/1/34)
Okoliczność, iż dla określonej osoby korzystniejsze byłoby zawarcie umowy o pracę niż umowy zlecenia, zwłaszcza jeżeli wola została wyrażona w pełni świadomie, a przy wykonywaniu pracy nie jest ona podporządkowana, nie może stanowić podstawy uznania, że nawiązano umowę o pracę.
  • Wyrok SN II UKN (488/97, OSNAP 1999/2/68)
Przepis art. 22 k.p. nie pozbawia stron swobody decydowania o treści i charakterze łączącego je stosunku prawnego.

 

Prudential: Sławomir Bełz dyrektorem sprzedaży agencyjnej

Sławomir Bełz został dyrektorem sprzedaży agencyjnej Prudential w Polsce. Swoje obowiązki pełni od 11 czerwca. Robert Zagata, dotychczasowy...


czytaj dalej

Friss: Krzysztof Jabłoński pokieruje rozwojem biznesu w regionie CEE

Z początkiem maja Krzysztof Jabłoński dołączył do zespołu Friss – globalnego dostawcy rozwiązań informatycznych w zakresie oprogramowania do...


czytaj dalej

Sompo: Ubezpieczenie ryzyk transakcyjnych w Europie

Sompo International Holdings Ltd. z siedzibą na Bermudach, wyspecjalizowany dostawca ubezpieczeń i reasekuracji majątkowej, ogłosił, że jego...


czytaj dalej

VIG: Milion euro na rozwój pięciu innowacji

Vienna Insurance Group (VIG) rozstrzygnęła wewnętrzny konkurs na innowacyjne rozwiązania cyfrowe. W ramach inicjatywy VIG Xelerate grupa wybrała...


czytaj dalej

UFG: Wzrost wpływów, spadek wartości odszkodowań i świadczeń

W ubiegłym roku spadła wartość odszkodowań i świadczeń z działalności podstawowej, wypłaconych przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG) –...


czytaj dalej

Generali: Modyfikacje w ofercie produktowej

22 czerwca Generali wprowadziło szereg zmian w swojej ofercie produktowej. Modyfikacje były efektem wspólnej pracy członków grupy roboczej...


czytaj dalej

 

Adres redakcji

ul. Bracka 3 lok. 4
00-501 Warszawa
tel. (22) 628 26 31

email redakcja@gu.com.pl

Gazeta

Prenumerata
E-wydanie

Firma

Redakcja
Reklama

Ogłoszenia

Podcast

Kursy on-line
Zamów newsletter
Facebook